ข้อเสนอแนะอื่นๆจากผู้เข้าร่วม

คุณครูวิเศษ พานิชกุล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สะท้อนว่าในขณะนี้ระบบบริหารราชการแบบที่เป็นอยู่นั้นไม่เอื้อ เนื่องจากว่าเน้นงานการให้เพียงแต่บรรลุตัวชี้วัด KPI มากจนเกินความจำเป็น จนกระทั่งไม่สอดคล้องกับจุดหมายการทำงาน รวมทั้งการใช้งานเครื่องข้อบังคับที่ไม่ย้ำการโต้ตอบปัญหารวมทั้งแข็ง สิ่งที่ควรจะเกิดขึ้นเป็นควรจะย้ำการจัดการจัดแจงที่เป็นการสร้างความร่วมแรงร่วมใจในลักษณะการจัดการร่วม ในส่วนของผู้แทนโครงข่ายชนเผ่าคิดว่าภาครัฐควรจะรีบให้การยืนยันสิทธิราวกับเดิมของชุมชนที่อยู่มาก่อน ส่วนทางด้านเกษตรกรสวนยางเสนอให้เมืองสนับสนุนการจัดทำสวนยางจีรังยั่งยืน อย่ามองดูสวนยางเป็นโจรของกระบวนการทำให้ป่าน้อยลง แม้กระนั้นให้คิดว่าจะดึงให้สวนยางมาเป็นคำตอบให้กับการเพิ่มพื้นที่ป่าแล้วก็พื้นที่สีเขียวได้เช่นไร รวมทั้งสร้างมาตรการที่ยืดหยุ่นสำหรับสิทธิที่ดินของสวนยางในพื้นที่ป่าด้วยการช่วยส่งเสริมการจัดทำสวนยางยืนยง

– ทางกฎหมาย ผู้เข้าร่วมเสนอให้ภาครัฐให้อำนาจให้ท้องที่แคว้นกระจัดกระจายให้หน่วยงานต่างๆเป็นคนจัดทำข้อมูลที่ดิน เพื่อรีบการจัดทำข้อมูลการครอบครองที่ดิน เพื่อจะสามารถทำให้การทำงานแบ่งสรรที่ดินทำเป็นรวดเร็วทันใจเพิ่มขึ้น การรีบรับประกันสิทธิชุมชนที่อยู่มาก่อนกฎประกาศ ชุมชนที่พิสูจน์ว่าอยู่มาก่อนควรต้องเว้นเสียแต่การเป็นหลักที่ป่า โดยใช้อุปกรณ์แผนที่รูปถ่ายดาวเทียมเป็นหลักเกณฑ์ ปรับแก้ข้อบังคับป่าดงให้นิยามป่าเป็นที่ๆยังมิได้มาตามประมวลกฎหมาย ไม่ใช่จำกัดอยู่ที่ประมวลกฎหมายที่ดิน รวมทั้งให้สิทธิใช้ประโยชน์ที่ดินโดยชอบด้วยกฎหมายด้วยชุดความนึกคิดโฉนดชุมชน เป็นสิทธิชุมชนตามมายี่ห้อ 43 (2) ตามรัฐธรรมนูญ

– ด้านการใช้ผลดี การจัดการที่ดิน ผู้เข้าร่วมเสนอให้ภาครัฐเกื้อหนุนจังหวะให้ชุมชนจัดแจงไม้ใช้ประโยชน์ได้อย่างแม่นยำโดยชอบด้วยกฎหมาย สร้างองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องการจัดการไม้ให้ชุมชน สร้างมาตรการร่วมสำหรับการใช้ประโยชน์ในพื้นที่ป่าแต่ละจำพวก โดยมีประเมินความสามารถพื้นที่ก่อนจะมีการจัดแจงใช้ประโยชน์ด้วยกัน ต้องกำหนดขอบเขตการมีส่วนร่วม การจัดการแล้วก็การใช้คุณประโยชน์ สร้างกติกา หาบทสรุปการใช้ผลดีที่ดินในพื้นที่ 1Aจะใช้ยังไง

– ด้านมาตรการการทำงานรวมทั้งกลไกความร่วมแรงร่วมมือ ภาครัฐควรจะย้ำการจัดการจัดแจงที่ “ยืดหยุ่น” เคลื่อนได้จริง มีรูปร่างที่เที่ยงธรรม ระบบข้อมูล ร่วมดำเนินการกับแคว้น โดยใช้เครื่องไม้เครื่องมือของเขตแดน อาทิเช่น ข้อบังคับเขตแดน ระบบกองทุน พร้อมทั้งช่วยเหลือแนวทางในการศึกษาเรียนรู้ (วิชาความรู้และก็เทคโนโลยี) ระบบการต่อว่าดตามและก็ตรวจทาน โดยมีตำบลเป็นฐาน เพื่อดำเนินการร่วมกับกรุ๊ปหน่วยงานชุมชน ซึ่งมาร่วมตัวกันเป็นคณะทำงานธรรมาภิบาลสภาพแวดล้อมตำบล ซึ่งมีตัวแทนจากท้องที่ รวมทั้งภาครัฐมาทำงานด้วยกัน